Zapalenie krtani czy zaraża? Co musisz wiedzieć o zakażeniu

Co to jest zapalenie krtani?

Zapalenie krtani to stan zapalny błony śluzowej tego narządu, który przybiera formę ostrą lub przewlekłą. Wersja ostra niemal zawsze wynika z infekcji górnych dróg oddechowych, wywoływanych przez:

• adenowirusy,
• rinowirusy,
• wirusy grypy,
• bakterie.

Zupełnie inne podłoże ma postać przewlekła, będąca efektem długotrwałego narażenia na czynniki drażniące, takie jak:

• dym papierosowy,
• refluks,
• nadmierna eksploatacja głosu,
• przebywanie w przesuszonych pomieszczeniach.

W zależności od tego, gdzie dokładnie toczy się proces chorobowy, wyróżniamy zapalenie:

• nadgłośniowe,
• głośniowe,
• podgłośniowe.

To ostatnie bywa szczególnie niebezpieczne u najmłodszych, ponieważ może wywoływać nagłe ataki duszności. Do najbardziej charakterystycznych symptomów zaliczamy:

• uciążliwą chrypkę,
• przejściową utratę głosu,
• ból gardła,
• suchy, męczący kaszel.

Zazwyczaj walka z tą dolegliwością trwa od kilku dni nawet do kilku tygodni.

Czy zapalenie krtani jest zaraźliwe?

To, czy zapalenie krtani stanowi zagrożenie dla otoczenia, zależy przede wszystkim od tego, co je wywołało. Jeśli za infekcję odpowiadają drobnoustroje – jak chociażby wirusy grypy, rinowirusy czy adenowirusy – choroba bez problemu przenosi się z człowieka na człowieka drogą kropelkową. Wystarczy zatem bezpośredni kontakt z zainfekowaną osobą, by samemu złapać drobnoustroje.

Sytuacja wygląda zupełnie inaczej, gdy podłożem schorzenia nie są patogeny. W przypadku gdy stan zapalny wynika z:

• przeciążenia strun głosowych,
• nałogowego palenia tytoniu,
• wdychania drażniących oparów,
• przewlekłego refluksu,

mówimy o reakcji błony śluzowej na czynniki mechaniczne lub chemiczne. W takich okolicznościach zapalenie nie jest zaraźliwe i nie musisz obawiać się, że przekażesz je komukolwiek ze swojego otoczenia.

Jakie są objawy zapalenia krtani?

Zapalenie krtani najczęściej objawia się dokuczliwą chrypką, osłabieniem głosu, a nawet jego całkowitą utratą. Wielu chorych skarży się na uporczywe drapanie w gardle i nieustanną potrzebę odchrząkiwania, co znacząco utrudnia swobodną komunikację na co dzień.

Jeśli podłożem dolegliwości jest infekcja wirusowa, często dołącza do niej męczący, suchy kaszel, a w stanach o bardziej ogólnym charakterze – również gorączka i wyraźne osłabienie organizmu. Szczególną czujność powinni zachować rodzice:

• obrzęk podgłośniowy u dzieci może prowadzić do duszności,
• świszczącego oddechu, co stanowi sygnał do natychmiastowej wizyty u lekarza.

Z kolei postać przewlekła choroby wiąże się z trwałymi zmianami w brzmieniu głosu, wrażeniem obecności ciała obcego w gardle oraz częstą produkcją wydzieliny. Ponieważ niedyspozycje te mogą trwać od kilku dni do wielu tygodni, kluczowe jest przeprowadzenie rzetelnej diagnostyki, która pozwoli wykluczyć inne schorzenia układu oddechowego.

Czy każde zapalenie krtani zaraża?

To, czy zapalenie krtani stanowi zagrożenie dla otoczenia, zależy przede wszystkim od źródła problemu. W praktyce tylko infekcje o podłożu wirusowym lub bakteryjnym są zaraźliwe. Jeśli jednak stan zapalny wynika z innych przyczyn, nie musimy obawiać się o przekazanie choroby dalej. Wiele przypadków ma charakter niezakaźny i nie wymaga odizolowania pacjenta. Do tej grupy zaliczamy dolegliwości będące skutkiem:

• długotrwałego forsowania głosu,
• palenia papierosów,
• kontaktu z drażniącymi oparami chemicznymi,
• przewlekłego refluksu.

W sytuacjach, gdy krtań cierpi z powodów mechanicznych lub chemicznych, terapia opiera się na wyeliminowaniu głównego czynnika drażniącego, a nie na walce z drobnoustrojami. Zupełnie inaczej podchodzi się do infekcji bakteryjnych, gdzie często niezbędne okazują się antybiotyki. Preparaty takie jak azytromycyna czy klarytromycyna nie tylko zwalczają patogeny, ale również skracają czas, w którym pacjent mógłby zarażać osoby w swoim towarzystwie. U osób zmagających się z wirusami problem znika naturalnie, gdy tylko układ odpornościowy odzyska kontrolę nad sytuacją. Kluczowe jest więc stawienie trafnej diagnozy lekarskiej. Pozwala ona odróżnić infekcję od innych stanów zapalnych, dzięki czemu możemy uniknąć nierozważnego sięgania po antybiotyki, gdy problem ma podłoże czysto wirusowe lub spowodowane czynnikami zewnętrznymi.

Jak dochodzi do zarażenia drogą kropelkową?

Wirusy i bakterie najczęściej krążą między nami drogą kropelkową. Gdy osoba chora kaszle, kicha lub nawet zwyczajnie rozmawia, w powietrze uwalniane są mikroskopijne drobiny zainfekowanych wydzielin. Jeśli trafią one na błony śluzowe zdrowego człowieka, droga do rozwoju infekcji stoi otworem.

Szczególnie uważni powinniśmy być w słabo wentylowanych pomieszczeniach, gdzie w tłumie dystans potrzebny do bezpiecznego kontaktu drastycznie maleje. Niebezpieczeństwo czai się jednak nie tylko w powietrzu. Często sami przenosimy zarazki, dotykając zanieczyszczonych powierzchni, a potem odruchowo pocierając dłonią twarz. W ten sposób patogeny łatwo trafiają do organizmu.

W grupie podwyższonego ryzyka znajdują się zwłaszcza:

• dzieci,
• osoby z osłabioną odpornością.

Warto pamiętać, że u maluchów infekcje dróg oddechowych potrafią rozwinąć się błyskawicznie, prowadząc do niebezpiecznych powikłań, takich jak obrzęk krtani. Na szczęście proste nawyki, jak:

• regularne mycie rąk,
• zasłanianie ust w trakcie kichania,
• utrzymywanie dystansu w tłumie.

są niezwykle skuteczną barierą, która chroni nas i nasze otoczenie przed niechcianymi chorobami.

Jak długo zapalenie krtani zaraża innych?

Długość okresu, w którym chory na zapalenie krtani może zarażać, jest ściśle uzależniona od przyczyny infekcji. Jeśli podłożem są wirusy, pacjent stanowi największe zagrożenie dla otoczenia wtedy, gdy zmagają się z widocznymi symptomami, takimi jak:

• uporczywy kaszel,
• katar,
• gorączka.

Taka faza trwa zazwyczaj od kilku dni do tygodnia, przy czym dynamika tego procesu zależy od patogenu oraz naturalnej wytrzymałości organizmu. W sytuacjach, gdy chorobę wywołały bakterie, wdrożenie właściwej antybiotykoterapii pozwala błyskawicznie ograniczyć ryzyko rozprzestrzeniania się zarazków. Już po upływie doby lub dwóch od przyjęcia pierwszej dawki leku prawdopodobieństwo zarażenia osób trzecich jest znikome.

Warto pamiętać, że dokuczliwa chrypka czy dyskomfort przy mówieniu mogą towarzyszyć nam nawet przez trzy tygodnie, jednak nie stanowią one dowodu na to, że wciąż jesteśmy źródłem infekcji. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku przewlekłych stanów zapalnych, które nie mają podłoża mikrobiologicznego – wówczas choroba nie jest zakaźna.

Aby mieć pewność, jak długo należy zachować szczególną ostrożność w kontaktach z innymi, warto skonsultować się z lekarzem. Tylko specjalista po dokładnej ocenie klinicznej ustali właściwy tryb postępowania oraz zdecyduje, czy niezbędne jest włączenie antybiotyków, czy wystarczy zastosować terapię zachowawczą.

Jak zapobiegać zarażaniu innych?

Skuteczna profilaktyka to najlepszy sposób na ograniczenie rozprzestrzeniania się patogenów drogą kropelkową. Przede wszystkim warto unikać bliskich kontaktów z osobami wykazującymi symptomy infekcji oraz wyrobić w sobie nawyk częstego mycia rąk wodą i mydłem. Tam, gdzie ryzyko zarażenia wzrasta, dobrym rozwiązaniem będzie założenie maseczki, która stanowi skuteczną zaporę dla drobnoustrojów. Nie zapominajmy także o systematycznym wietrzeniu mieszkań i biur.

Dbając o układ oddechowy, nie sposób pominąć kwestii higieny głosu. Oznacza to:

• daną strunom głosowym odpowiednią dawkę odpoczynku,
• unikanie ich nadmiernego przemęczania.

Równie ważne jest stałe nawadnianie organizmu oraz dbałość o nawilżenie krtani; świetnie sprawdzają się tu choćby inhalacje z soli fizjologicznej, które przyspieszają regenerację śluzówki. Oczywiście należy bezwzględnie omijać dym tytoniowy i inne substancje drażniące.

Gdy już dopadnie nas choroba, warto ograniczyć spotkania, szczególnie z małymi dziećmi i osobami o osłabionej odporności. W leczeniu doraźnym zazwyczaj sięgamy po:

• środki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe dostępne bez recepty,
• syropy czy pastylki na uciążliwe objawy.

Jeśli męczy nas zalegająca wydzielina, warto skonsultować się z lekarzem w celu dobrania odpowiednich mukolityków. Pamiętajmy, że w przypadku infekcji bakteryjnych to właśnie celowana antybiotykoterapia najszybciej skraca czas zakażania innych. Dodatkowym wsparciem w codziennej walce z patogenami w jamie ustnej mogą być płukanki do gardła, a fundamentem długofalowej ochrony zdrowia pozostają regularne szczepienia przeciw grypie.